М .Жұмабаев «Батыр Баян » поэмасы,(8-класс)

Эссе

Джулаева Балия Бабыковна

арналған мамандандандырылған мектеп-интернаттың қазақ

тілі мен қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі

Сабақтың тақырыбы: . М. Жұмабаев «Батыр Баян» поэмасы

(зерттеу-конференция сабағы)

Білімділік мақсаты:

Дамытушылық мақсаты:

Тәрбиелік мақсаты:

Сабақтың түрі:

Сабақтың әдісі: баяндау, сұрақ-жауап, талдау.

Сабақтың көрнекілігі:

Пәнаралық байланыс:

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

1.Амандасу

2.Оқушыларды түгелдеу

3.Топқа бөліп, назарын сабаққа аудару

Сауалнама

Тәуелсіз зерттеу

Тікелей эфир

Дәйекті эссе

ІІ. Оқушылар назарын экранға аудару

«Батыр Баян» кинофильмінен үзінді

Қазақтың қасиетті даласы талай ұлы ғұламаларды, ақындарды, би-шешендерді, батырларды, талантты дарындарды дүниеге әкелді. Елі сүйген, елін сүйген Мағжан ақынның тамаша поэмасы – «Батыр Баян». Бұл поэманың мазмұнымен өткен сабақта таныс болдық.

«Батыр Баян» поэмасынан үзінді жатқа оқу.

Балалар, бүгінгі сабағымыз өзге сабақтарымызға қарағанда ерекше болғалы тұр. Зерттеу-конференция сабағымызда алдын-ала берілген нысандар бойынша өз зерттеулеріңізді ортаға саласыздар. Әрқайсысыңыз өздеріңізді болашақ зерттеуші-ізденуші ретінде ізденіп көріңіздер. Ал, ендеше, іске сәт! Сауалнама тобына сөз кезегін береміз.

1.М.Жұмабаев қай жылдары өмір сүрді ?

А. 1893-1938

Ә. 1845-1904

Б. 1897-1961

2. М

А. Жастықтың оты жалындап.

Ә. Мен жастарға сенемін.

4 стр., 1715 слов

Мағжан Жұмабаевтың Батыр Баян поэмасы

... ғанының айғағын Тәтіқара жырау толғаулары дәлелдейді. Батыр Баян туралы деректер Шоқан Уәлихановтың еңбектерінде кездеседі. Зерттеушінің «Исторические предания о ... қосылу үшін жылап-зарлап қалған ата-анамның батасын алу керекпін дейді. Мені сүйген Баянға екеуміз қосылсақ ауыр тимей ме? Сарыарқадан сапар қылайық, сонда тыныш ...

Б. Жастарға.

3. “

А.

Ә. Ұлы Отан соғысы кезіндегі оқиға

Б. Тарихи оқиғаға құрылмаған

4. “

А. Киносын көргенмін; Ә. Кітаптан оқығанмын; Б. Білмеймін

5. Баян қандай бейне?

А. Тарихи бейне; Ә. Трагедиялық; Б. Екеуі де

6.Ноян

А. Баянмен келісемін; Ә. келіспеймін; Б. білмеймін

Жастар 20%, мектеп оқушылары 65 %,

үлкен жастағы адамдар 15 % ғана

Мағжан Жұмабаев

туралы және «Батыр Баян» туралы

білетіндігі анықталды.

«Тәуелсіз зерттеу» тобы

Зерттеу нысаны

«Батыр Баян» поэмасы

Кейіпкерлер әлемі, Көркемдік ерекшелігі

«Қорқыт» «Жүсіпхан»

«Ертегі»

«Батыр Баян» «Тоқсанның тобы»

«Батыр Баян» поэмасы

1923 жылы Ташкентте М.Әуезовтің пәтер үйінде бір түнде жазып шыққан.

ХҮІІІ ғ. қазақ-қалмақ арасындағы аласапыран қиын-қыстау күрделі заманды бейнелеген. Халық бостандығы жолында жан аямай күрескен, таприхта болған Батыр Баян туралы.

Батырлық, достық, махаббатғ мейірім дүниесі. Ашу, ыза, онан барып әділетсіз қантөгіс, өкініш., Абылай хан Батыр Баян, Ноян Жанатай

Қалмақ қызы Қанай би

Абылай хан

1711-1780)

Қазақ халқұының ұлы ханы

Ел азаттығы үшін күрескен тарихи тұлға, Күндерде сонау – қара тапсырған ел Сол кезде елге қорған болған Абылай,, Тағдырын Абылайдай данасына Көп жаудың бірін шауып, бірін арбап., Баян Қасаболатұлы

1700-1715 аралығында дүниеге келіп, 1757 жылы дүние салған.

Қалмақ, жоңғарларға қарсы ел тәуелсіздігі жолында күрескен батыр, тарихи тұлға.

Қазақтың батырлары бәрі қыран,

Сонда да бір батыр жоқ Баяндай тап

Қалың қол ортасында батыр Баян

Баянның батырлығы көпке аян, Алдында ақ сұңқардай батыр Баян,

Екпінді қауға тиген өрттей ойнап.

Баянның жеті атасы

Қасаболат

Есқара

Қарабас

Мүлкіс

Қырғызәлі

Байыс

Шоға

“Батыр Баян” поэмасы

Шығарманың идеясы – ерлерді елі ұмытпас, Шығарманың тақырыбы – ХҮІІІ ғасырдағы қазақ пен қалмақ арасындағы жаугершілік, батырлық, ерлік.

Оқиғаның болған кезі Түйіннің тоқсан түрлі желеуі бар,

Әдемі ертегідей баяғыда

12 стр., 5623 слов

Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасының көркемдік қабаты

... Жұмабаев бұл сұраққа өзіндік ерекшелікпен келді. "Батыр Баян" поэмасын жазудағы ізденісі тарихи деректі көркем туындыға айналдыруда ақынның шығармашылық е ... ңбегінің үлгісі бола алады.Мысалы, ақын Батыр Баян поэмасын жазуда Шоқан Уалиханов деректеріне сүйене отырып, тарихи шындықты жазушылық қиялмен дамытып, өзге деректермен қоюластыр ...

Оқиғаның басталуы Сол сұлу сұлу екен атқан таңдай,, Бір бойына сұлулық жиылғандай

(қалмақ қызының қолға түсуі)

Оқиғаның байланысы Бөрінің бөлтірігі –бала Ноян

(Ноянның қалмақ қызына ғашық болуы)

Оқиғаның дамуы Екі жастың жұмбағы

Оқиғаның шиеленісуі Қомағай қара топырақ бүлкіл қағып,

Асығып екі жастың қанын ішті

Оқиғаның шарықтау шегі Алашым, аттанамын,

Жауыңда өлем!

Оқиғаның аяқталуы Ерлерді елі мен жері

ұмытпайды…

Поэманың көркемдік ерекшелігі, Эпитетттер: сұм өмір, қу өмір, қыран көз, сұм садақ., Жүрегім, мен зарлымын, жаралыға,, Сұм өмір абақты ғой саналыға., Теңеу: ертегідей, қойдай өрген, Меккедей, жолбарыстай., Дауылдай талмай есіп, желдей ұшып,

Түс ауа Жолдыөзекке жетіп қалды.

Метафора: өмір абақты, сөз сиқыр, Сарыарқа – сары дария, екі от – орыс, қытай ., Сарыарқа – сары дария, қиыры жоқ, Көз болсын, қандай қыран, талады да.

Сұрай арнау: Сұм өмір күшті уын аяды ма?

Қозымды қас дұшпандай қуды неге?

Жер-су аттары: Көкшетау, Сарыарқа, Бурабай, Жолдыөзек, Аягөз, Қаратал, Кеңес, Текес.

Тікелей эфир

Дәйекті эссе

Үйге тапсырма

Бағалау.